• Haalbaarheid

    Op deze pagina geven we een kort antwoord op de vraag of het haalbaar en verstandig is voor je eigen situatie om zonnepanelen te (laten) installeren. Dit doen we op een snelle, samenvattende en uitgebreide doe-het-zelf-manier.

    In het doe-het-zelf-deel kun je voor je eigen situatie berekenen of zonnepanelen haalbaar zijn. Het kan handig zijn de achtergronden van de volgende hoofdstukken (technische en economische factoren) of het praktijkvoorbeeld ook door te nemen als je de bepaling voor jezelf gaat doen.

    De adviezen gelden grotendeels voor alle situaties. Echter, wet- en regelgeving is hier en daar anders voor burgers/kleinverbruikers dan voor bedrijven/VVE's. Onze adviezen zijn voornamelijk toegespitst op burgers. Als er duidelijke verschillen zijn, geven we deze aan.

    Samenvattend antwoord

    Twee zaken zijn voor mensen vaak van belang. Die geven we eerst aan. Aangenomen dat je een gemiddeld, beschikbaar dak hebt, verwacht anno 2013:

    1. Een opbrengst van ca 784 kWh per geïnstalleerde kWp.

    Dat blijkt uit onderzoek van Stichting Monitoring Zonnestroom. Een gemiddeld gezin verbruikt ongeveer 3500 kWh per jaar. Wil je dit voor 100% afdekken met zonne-energie, dan is dus nodig een installatie van 3500/784 is ongeveer 4,5 kWp. Dat wil zeggen, de hoogst mogelijke opbrengst van de installatie is (onder standaardomstandigheden) op zeker moment 4500 Watt (vandaar, kWp = kiloWatt-piek). Pak je het slim aan en/of heb je geluk met een passende situatie, dan heb je uiteraard een kleiner systeem nodig. Dus, in dit geval is de vuistregel: neem je jaarverbruik (kWh) en deel dit door 784. Dit levert het aantal kWp aan panelen dat je nodig zou hebben.

    2. Een terugverdientijd tussen 5 en 15 jaar.

    ...Of zeg 10 jaar gemiddeld, maar de spreiding geeft al aan dat er veel factoren zijn die invloed uitoefenen op de tijd. Bij een levensduur van 25-30 jaar zijn zonnepanelen sowieso een prima investering met beduidend hoger rendement dan een spaarrekening biedt. Op onze site geven we verder geen gedetailleerde schattingen van terugverdientijden, mede omdat deze zijn gebaseerd op aannamen die de uitkomst sterk beïnvloeden (zoals de aanname dat men in Nederland kan blijven salderen, en de vraag in hoeverre zonne-energie gesubsidieerd wordt).

    Zoals gezegd, deze twee zaken hangen sterk af van allerlei factoren, die verder op de site beschreven worden in twee categorieën. Deze noemen we voor het gemak technisch en economisch. Op enige hiervan heb je invloed, op andere heb je weinig of geen grip.

    De bottom line met zoveel invloedsfactoren is wat ons betreft: volg je gevoel. Daarover gesproken, al eens de vraag beantwoord wat de terugverdientijd van je auto is? Of van je hond of kat? Als iets goed, leuk of nuttig genoeg voelt, kun je vanzelfsprekend iets aanschaffen zelfs als het geen (duidelijke) terugverdientijd heeft. Voor velen is het gevoelsmatige ook een prima reden: onafhankelijker van grote centrale energieleveranciers, op dit moment voordeliger dan hun elektriciteit, duurzamer leven, de meter zien teruglopen,...!

    Bereken het zelf

    De opbrengst is de energetische, niet de financiële. Zoals onder het item Economische factoren aangegeven, zijn deze soms nogal moeilijk te beïnvloeden. We volstaan er dus mee te zeggen dat een installatie met de huidige kennis meestal financieel uit kan, tenzij je de panelen bijvoorbeeld zeer veel in de schaduw zet en/of op het noorden. Dit lijkt voor zich te spreken. Overigens is in dit onderdeel ook de aanname gedaan dat je dak technisch geschikt is om de installatie te kunnen dragen. Ga dit eventueel eerst na bij een bouwkundige en/of installateur.

    Onze methode is iets meer 'doe-het-zelf' dan op andere sites, zodat je zelf kritischer en scherper kunt zijn dan de meeste 'dakchecks' of vergelijkbare aanduidingen. Deze modellen zijn dikwijls zo eenvoudig dat ze vaak geen goede schatting geven, is onze ervaring. Ze zitten soms bijzonder ver naast de werkelijkheid. Bovendien gaan ze vaak uit van één formaat panelen, terwijl je in werkelijkheid de keuze uit meer hebt.

    Wat ga je doen:

    (1) Berekenen van afmetingen en marges. Voor een plat dak is dit wat meer werk.

    (2) Bepalen van het aantal zonnepanelen dat op het geschikte oppervlak past.

    (2) Meten van de oriëntatie (windrichting) van de panelen.

    (4) Schatten van de opbrengst van de zonnepanelen.

    Stap 1: afmetingen bepalen

    Ken je de afmetingen en oppervlak van je dak al, dan kun je bijna doorgaan naar Stap 2. Houd in geval van een plat dak rekening met de voorwaarden uit het Bouwbesluit (zie de berekening hieronder). Voor schuine daken gelden geen margeregels, ook al houden installateurs vaak een marge aan van ca 30 cm tot de rand. Houd daar dus wel rekening mee, ook al ken je de afmetingen.

    Ken je oppervlak en afstanden niet, gebruik dan de tools van (bijvoorbeeld) Daft Logic. We gebruiken de afstandsmeter. Deze opent dadelijk in een ander scherm. Switch tussen onze site en de afstandsmeter om de stappen te volgen. Klik hier.

    Eerst zijn we op zoek naar de afmetingen van het dak. Zoek op de kaart je eigen huis/dak/oppervlak op. Gebruik 'Search for location' en vul daar bijvoorbeeld je adres en woonplaats in. Lukt dat niet, zoek via de kaart zelf. Switch ook van kaart naar satelliet, als je helemaal ingezoomd bent (rechtsboven in de kaart).

    Gevonden en ingezoomd? Scroll naar onder de kaart en klik voor de zekerheid op Clear map. En zet de eenheden op 'metres'.

    Nu wordt het iets uitdagender. Bepaal de afstanden waartussen panelen zouden kunnen komen. Houd rekening met eventuele hindernissen (schoorstenen, dakkapellen, bomen, etc.), zowel direct als indirect (schaduw!). Dit is soms een lastige opgave, omdat bijvoorbeeld schaduw van hoge bomen van ver kan komen, zeker in de winter. Schaduweffecten komen trouwens later nog uitgebreider aan de orde.

    Voor zover je nog niet had uitgevonden hoe de afstanden aan te geven: klik gewoon ergens op je dak en er verschijnt een marker. Klik een eindje verder en er verschijnt weer een marker, met ertussen een lijn. De markers kun je nog verplaatsen door ze te verslepen. Onderin staat de afstand.

    Maak een schets van je bruikbare oppervlakte(n).

    NB: mocht je serieus zijn of worden in je overweging zonnepanelen te nemen, ga altijd zelf het dak op (of laat dat doen), een nauwkeurige meting is uiteindelijk noodzakelijk. Dit kun je natuurlijk ook direct doen, mocht je niet met Daft Logic aan de gang willen.

    Stap 2: Aantal panelen bepalen

    Je gaat het mogelijke aantal panelen bepalen binnen de juist berekende afmetingen/oppervlakte. Kies hieronder je situatie: schuin of plat dak, of misschien heb je zelfs beide in het geval van je eigen pand.

    Let in beide gevallen op dat het niet aan te bevelen is om meerdere formaten/typen/oriëntaties panelen in één string aan te sluiten. Zie daarvoor verder deze achtergronden. Ook geldt in beide gevallen dat het model hieronder gericht is op eenvoudige rechthoekige oppervlakten. Heb je meer of complexere vormen, gebruik dan eventueel de modellen hieronder vaker, en maak schetsen met de uitkomsten.

    Schuin dak

    klik iets binnen één van de zijkanten van het dak i.v.m. marges tot de rand, ongeveer in het midden van de lijn. Er verschijnt een roze marker. Klik ook aan de andere kant van het dak. Doe dat ook voor de andere twee (of meer) zijden. Noteer alle afstanden op papier, Notepad o.i.d. Meestal gaat het om twee hoofdafstanden, namelijk van een rechthoekig dak. Als het om veel hindernissen gaat, maak een schets op papier met de afmetingen.

    Vermogen een paneel (Wp):
    Lengte van een paneel (cm):
    Breedte van een paneel (cm):
    Verticale afstand (hoogte) van het schuine dak (cm):
    Horizontale afstand (breedte) van het schuine dak (cm):

    Nadat je hierboven op de knop voor de berekening hebt geklikt, zie je welk oppervlak nodig zou zijn met deze 'instellingen'.

    Zo zie je snel de invloed van de verschillende onderdelen op het benodigde oppervlak. Mocht je niet goed uitkomen, varieer hierboven met het formaat van de panelen. De berekening wordt dan automatisch en direct nogmaals uitgevoerd.

    Ten slotte, maak een eenvoudige schets van je beschikbare dakoppervlak(ken), met de afmetingen daarvan en aantal panelen erbij. De volgende stappen worden eenvoudiger.

    Heb je een schuin dak, dan is het nog van belang de hellingshoek (schuinte) ervan te bepalen. Zoals eerder vermeld, ongeveer 36 graden is het beste. Maar erboven of eronder betekent niet veel opbrengstverlies, zie ook deze achtergrond.

    Op Bereken Je Dakschuinte staan enkele methoden om deze te schatten of berekenen, als je het zelf niet precies weet.

    Ten slotte, maak een schets van je beschikbare dakoppervlak(ken), met de afmetingen en schuinte erbij. De volgende stappen worden eenvoudiger...

    Plat dak

    zie het vorige punt voor de afstanden. Echter, hier hangt het aantal rijen zonnepanelen ook af van hoe hoog de zonnepanelen komen. En dat hangt af van hoe lang ze zijn en onder welke hoek ze komen te staan. Bovendien is er sprake van verplichte marges aan de zijkanten (Bouwbesluit), die ook van die hoogte afhankelijk zijn. Bij verschillende rijen wil je bovendien dat deze niet (te veel) schaduw op elkaar werpen. Nog lastiger dus! Maar niet getreurd: hieronder zie je aan de hand van een schematische weergave en voorbeelddak met welke afstanden je te maken hebt. Daaronder kun je de afstanden voor je eigen situatie invullen en zie je direct hoe e.e.a. voor jezelf uitpakt.


    Schema van panelen op een plat dak

    Je ziet hierboven o.a.:
    - Hoe hoger (verticaler) de panelen, hoe groter de schaduw die ze werpen op een volgende rij, maar hoe meer rijen je kwijt zou kunnen. Hier moet dus een optimum gevonden worden. Hier bestaan vast optimaliseringsmodellen- of metingen voor, die ons echter niet bekend zijn. We houden het dus op een minimumafstand en raden beschaduwing af.
    - Dakrandmarges gelden meestal aan drie en soms vier kanten: vooraan en aan de twee zijkanten, soms de achterkant (als daar een muur of ander gebouw staat niet, het is dan geen dakrand meer).
    - De zon: in de praktijk wordt meestal de laagste zonnestand (op 21 dec) gebruikt om de afstand tussen twee rijen te bepalen. Dit wordt dan zo gedaan dat om 12u 's middags de achterliggende rijen net niet beschaduwd worden. De rest van de dag worden ze dat dus wel. Wil je echter dat ook een langer deel van de dag geen schaduw op de achterste rij(en) valt, dan zul je de panelen zo plat moeten zetten (of een zo grote afstand tussen de rijen moeten maken), dat er al snel minder rijen panelen op het dak passen. Helemaal plat betekent dat het gehele oppervlak bedekt zou kunnen worden. Echter, dit is af te raden vanwege vuil en stof dat zo lastiger wegspoelt. Bovendien is de opbrengst in de winter ruimschoots het laagste, vandaar de vuistregel zoals genoemd.

    De laagste zonnehoek is ongeveer in Nederland:
    - noord: 14 graden.
    - midden: 15 graden.
    - zuid: 16 graden.

    Hieronder zie je nog een afbeelding, nu iets meer een praktijksituatie, met nogmaals de meeste afstanden erop genoemd. Daaronder kun je voor je eigen platte dak direct zelf de bepaling doen!


    Voorbeeld van panelen op een plat dak met de belangrijkste afmetingen

    Heb je eenmaal de eerder genoemde afmetingen van je platte dak bepaald, probeer dan hieronder wat ongeveer mogelijk zou zijn. Begin met standaard formaat panelen van ongeveer 165*100 cm, bij 20 graden. Aan de hand van je bepaalde afmetingen kun je uit het hoofd al een globale inschatting maken van het aantal panelen en rijen.

    Probeer dus wat uit hieronder en kijk of de berekende benodigde oppervlakte ongeveer overeenkomt met die van je eigen dak. Zorg uiteraard dat je altijd binnen de werkelijke oppervlakte blijft, een beetje proberen wat mogelijk is! Speel verder met de paneelhoek (meestal tussen 10 en 30 graden op plat dak) en de beschikbare formaten van de zonnepanelen.

    Vermogen van een paneel (Wp):
    Lengte van de schuine zijde (cm):
    Breedte van het paneel (cm):
    Kleinste zonnehoek op 21 dec (graden):
    Hellingshoek van het paneel (graden):
    Aantal rijen panelen:
    Aantal panelen naast elkaar in een rij:
    Aantal marges in het verlengde van de rij(en):
    Aantal marges naast de rij(en):

    Nadat je hierboven op de knop voor de berekening hebt geklikt, zie je welk oppervlak nodig zou zijn met deze 'instellingen'.

    Zo zie je snel de invloed van de verschillende onderdelen op het benodigde oppervlak. Mocht je niet goed uitkomen, varieer hierboven met o.a. het formaat van de panelen en de hellingshoek ervan. De berekening wordt dan automatisch en direct nogmaals uitgevoerd.

    Ten slotte, maak een eenvoudige schets van je beschikbare dakoppervlak(ken), met de afmetingen daarvan en aantal panelen erbij. De volgende stappen worden eenvoudiger.

    Stap 3: Oriëntatie bepalen

    Nu duidelijk is hoeveel panelen we op welke wijze op het dak willen en kunnen hebben, is het interessant een schatting te kunnen doen wat de opbrengst ongeveer wordt. Wat we nog nodig hebben, is de oriëntatie ofwel de richting waarheen de panelen staan. Hier zijn verschillende tools voor, maar één legt simpelweg een virtueel kompas over de kaarten van Google Maps.

    - Net als bij de afstandsbepalingen, wissel tussen onze site en de kompassite. Ga daartoe naar Google Compass.
    - Selecteer daar 'Draw single leg route'.
    - Typ in de zoekbalk rechtsonder je adres en zoek exact naar je huis/dak/oppervlak.
    - Zoom zo ver mogelijk in en gebruik de satellietweergave (rechtsboven in de kaart, het rode symbool).

    Ben je helemaal ingezoomd, klik dan linksonder 'Show compass'. Door de muisknop in te houden op het kompas, kun je dit verslepen. Door de muis te draaien, draait het kompas ook.
    Zorg op die manier dat het kompas wijst naar de richting waarheen de zonnepanelen staan. Zie het voorbeeld hieronder.


    In dit voorbeeld komen panelen op het platte garagedak, ongeveer richting zuidwest

    Nul graden is op dit kompas noord. We willen echter rekenen met nul graden als zuid. Richting het westen zijn de graden positief, richting het oosten negatief. Ofwel, als je op het kompas nu op zuid kijkt, staat daar 180 graden. De panelen staan richting 215 graden (zie de rode pijl op het kompas, ook staat dit rechtsboven aangegeven). Als zuid 0 graden is, dan staan de zonnepanelen dus op 35 graden (=215-180), ongeveer richting zuidwest. Als je dit niet direct ziet, tel gewoon het aantal graden op de kompasroos. Dit gaat steeds per tien. Vanaf zuid komen 'onze' panelen ongeveer 3,5 streep naar links, ofwel 35 graden.

    Noteer je oriëntatie en ga naar de laatste stap.

    Stap 4: Capaciteit en opbrengst bepalen

    Alle gegevens zijn nu verzameld, de capaciteit en verwachte opbrengst kunnen berekend worden. Hiervoor gebruiken we het model van het Joint Research Centre van de Europese Commissie, genaamd PVGIS, hieronder te zien.

    - Linksboven, vul je locatie in (bijv: Dorpsstraat, Ons Dorp). Wordt je locatie niet gevonden, klik dan op de kaart eronder en zoom in tot je er ongeveer bent. De exacte locatie is nu niet belangrijk. Woon je net buiten Amsterdam, dan is de stad Amsterdam dus ook prima.

    - Staat de rode marker ongeveer op de goede plek, dan scroll je naar rechts voor alle gegevens.

    - De eerste twee velden zijn minder van belang. Er wordt aangegeven dat we de nieuwste modelgegevens gebruiken en dat je (mono- of poly)kristallijne panelen op je dak krijgt.
    Mocht je toch een ander type kiezen in de uitzonderlijke situatie, dan: CIS = koper-indium-selenide. CdTe= Cadmium-telluride. Kies voor eventuele andere typen 'other', al is volgens de handleiding deze niet helemaal geschikt voor het derde type veel voorkomende panelen, namelijk de amorfe. Er zijn dus meer typen dan expliciet genoemd, die echter blijkbaar niet helemaal duidelijk in het model naar voren komen. Zie hier een uitleg over overige typen panelen.

    - Het veld daarna is van belang: Installed peak PV power heb je hierboven eerder berekend. Dit is het aantal Wp (Watt-piek) voor het geschikte dakoppervlak. Kwam daar bijvoorbeeld 3000 Wp uit, dan vul je hier 3 in (namelijk kiloWatt-piek). Had je bijvoorbeeld 1960 Wp, dan vul je hier dus 1.96 in, etc.

    - Daarna het veld Estimated system losses.
    Geschatte systeemverliezen zijn elders uitgelegd op onze site. Het onderdeel van de performance ratio dat hier in PVGIS wordt bedoeld, is het rechter deel van de afbeelding onder het genoemde onderwerp. Zowel in PVGIS als in de uitleg is dit percentage standaard 14%, zoals je kunt zien. Je kunt het zelf aanpassen, als je denkt dat er minder of meer systeemverliezen zijn. De overige verliezen worden door PVGIS berekend, afgezien van dichtbij gelegen schaduweffecten.

    Schaduweffecten kun je op twee manieren verwerken: door zelf een schatting te maken en de Estimated system losses iets te verhogen. Dit is de snelste maar niet de betrouwbaarste manier, natuurlijk. De formele maar langdurige manier komt hieronder aan de orde; kies dus een van beide als er sprake is van schaduw rondom.

    - Het volgende veld kunnen we meestal overslaan; dit staat standaard op free standing. Voor alle platte en de meeste schuine daken klopt het dat de panelen vrij staan van het gebouw. Alleen als tenzij de panelen in de materialen van het huis verwerkt zijn, kies je voor de andere optie.

    - Dan de slope ofwel hellingshoek. Dit is de hoek die je boven hebt gekozen of berekend. Meestal ergens tussen 10 en 50 graden.

    - Bij azimuth gaat het om de oriëntatie. Die heb je boven berekend met behulp van Google Compass.

    - In Nederland worden nauwelijks trackers gebruikt. Deze draaien de panelen richting de zon, zodat de opbrengst geoptimaliseerd wordt (echter, de trackers zelf kosten ook elektriciteit vanwege de motoren om ze te richten). Negeer dus dit onderdeel, tenzij je heel uitzonderlijk een tracker gebruikt.

    - Met hulp van de horizon file kun je schaduweffecten het meest nauwkeurig opgeven. Heb je het jezelf boven makkelijk gemaakt door bij de systeemverliezen enige procenten op te tellen, dan gebruik je geen horizonbestand. Sla dan het volgende onderdeel over.

    Wil je een nauwkeurige analyse van schaduweffecten, dan kun je dit bestand zo nauwkeurig samenstellen als je wilt, tot 360 punten (dus een hele cirkel rond, voor elke graad een waarde). Dit bestand zou je zelf eerst moeten samenstellen. Dit kost enig werk, maar het is volgens ons de moeite waard. Het bestand zelf moet een simpel tekstbestand zijn (txt), met op elke regel een getal tussen de 0 en 90. Ga naar buiten, naar de plek waar je zonnepanelen moeten komen. Vanaf daar, kijk naar het oosten. Noteer nu hoe hoog de hindernis komt die je in het oosten ziet, in graden. Dit kan een schatting zijn, of misschien heb je een hoekmeter, of maak er zelf eenvoudig een en/of gebruik de inverse tangens van de vert/hor afstanden. Op deze site wordt in het Engels uitgelegd hoe je het vrij nauwkeurig zou kunnen doen. Draai jezelf nu bijvoorbeeld 10 graden naar het noorden en noteer weer hoe hoog de horizon komt. Misschien staat er een huis of een boom dichtbij. Een huis op ca 20 meter levert gauw een hindernis van 15 graden hoogte op. Stel dat je voor stappen van 10 graden in de rondte kiest, dan heb je uiteindelijk, als je via het westen en zuiden weer terug bent in het oosten, 360/10=36 meetpunten. Zet deze dus in je tekstbestand, sla het op en noem het bijvoorbeeld horizon.txt. Dit bestand upload je bij de 'horizon file'. Let ook op dat het horizontale vlak dat je neemt voor je hoek, ongeveer de hoogte is van de zonnepanelen. Komen ze dus op een plat dak op de eerste verdieping, dan is dat je horizontale lijn. Een huis iets verderop is dan bijv 2 verdiepingen hoger vanaf het platte dak gerekend, ca 5 meter meestal. Als dit buurdak 20 meter ver staat, is de hoek ongeveer 14 graden.

    De laatste stap: voor de output maakt het niet veel uit wat je invoert, het kan later alsnog aangepast worden. We kiezen voor 'Show graphs', 'Show horizon' en type 'Webpage'. Daarna: tijd om te berekenen! Klik dus 'Calculate'. Een voorbeeldresultaat staat hieronder.

    
    Solar radiation database used: PVGIS-CMSAF 
    
    Nominal power of the PV system: 2.0 kW (crystalline silicon)
    Estimated losses due to temperature and low irradiance: 7.9%
    Estimated loss due to angular reflectance effects: 3.3%
    Other losses (cables, inverter etc.): 22.0%
    Combined PV system losses: 30.5%
    
    Fixed system: inclination=30deg, orientation=35deg
    Month	Ed	Em	Hd	Hm
    Jan	1.44	44.5	0.96	29.7
    Feb	2.47	69.3	1.68	47.1
    Mar	4.48	139	3.09	95.9
    Apr	6.97	209	4.99	150
    May	7.27	225	5.34	165
    Jun	7.31	219	5.44	163
    Jul	6.80	211	5.09	158
    Aug	6.11	189	4.54	141
    Sep	4.90	147	3.55	107
    Oct	3.31	103	2.32	72.0
    Nov	1.70	51.1	1.16	34.9
    Dec	1.44	44.5	0.96	29.8
    
    Yearly average	4.53	138	3.27	99.4
    
    Total for year	 1650	 1190
    
    Ed: Average daily electricity production from the given system (kWh)
    Em: Average monthly electricity production from the given system (kWh)
    Hd: Average daily sum of global irradiation per square meter 
        received by the modules of the given system (kWh/m2)
    Hm: Average sum of global irradiation per square meter 
        received by the modules of the given system (kWh/m2)
    
    

    De schatting voor de opbrengsten is dus per maand te zien. Per jaar is de schatting 1650 kWh.

    In de hier verder niet afgebeelde grafieken zie je verder deze getallen ook staan per maand. Onderaan zie je welke baan de zon op de kortste (21 dec) en langste (21 jun) dag maakt. Een enorm verschil, zoals te zien in het voorbeeld:


    Voorbeeld van de kortste en langste baan die de zon maakt

    Ofwel, in juni komt de zon ver voorbij het oosten op, zelfs richting het noorden (ca 140 graden). Hij komt zeer hoog aan de hemel: de top van de grafiek op nul graden komt tot 60 graden op de Y-as. De blauwe (winter)grafiek laat bijvoorbeeld zien dat de zon veel korter schijnt. Hij komt pas ver voorbij het oosten op, maar nu richting het zuiden. En hij komt ongeveer 14 graden boven de horizon, zeer laag dus. Dit is ook de 14 graden uit de berekening voor de afstand tussen meerdere rijen panelen op een plat dak. Dat wil dus zeggen: als we de tussenafstand baseren op 14 graden hoogte, de meerdere rijen op een plat dak slechts rond het middaguur elkaar niet beschaduwen. Dit lijkt trouwens erger dan het is: zoals je ook in bovenstaande tabel kunt zien, wordt in de beste maanden gauw 5* zoveel energie geoogst als in de kortste maanden.

    Had je ook een horizonbestand gebruikt, dan zie je grotere grijze vlakken die voor de zonnebanen staan afgebeeld. Dit zijn alle objecten die schaduw werpen op je installatie en door PVGIS verwerkt worden in de schatting van je opbrengst.

    De laatste loodjes

    Strikt genomen komt hier nog een punt bij dat in bovenstaand model niet is verwerkt: de keuze van de omvormer. De vuistregel is: laat de (max) capaciteit van de omvormer rond het piekvermogen van het systeem liggen, of daar iets onder. Dit lijkt misschien vreemd, maar onderdimensionering van de omvormer heeft vaak betere resultaten om twee redenen.

    Ten eerste, de maximale energie-opwek van het systeem wordt relatief niet heel vaak behaald, en de optimale opbrengst van de omvormer wordt vaak iets daaronder bereikt. Ten tweede, een 'veel' grotere inverter dan nodig is vaak ook behoorlijk duurder. Die meerprijs wordt er vaak niet uitgehaald, mede vanwege het eerste punt. Dit is de reden dat als je rondkijkt bij leveranciers van zonnepanelensets, dat de omvormer soms wat 'klein' gekozen lijkt.

    Ook zou men nog erop moeten letten dat de totale spanning van de string valt binnen het spanningsbereik van de omvormer. Indicatie: als het aantal Watt-piek van de installatie rond het topvermogen van de omvormer is, dan zit dit meestal wel goed. Wel even checken, voor de zekerheid.

    Ten slotte: mocht je drie fasen op het net hebben (in elk geval bij krachtstroom), weet dan dat een eenfase-omvormer daar prima op kan worden aangesloten. Andersom, mocht je een relatief grote zonne-installatie krijgen (circa >5000 Watt-piek) en al drie fasen hebben, overweeg dan een driefase-omvormer. Andersom is een driefase-omvormer niet geschikt om op een eenfase-net aan te sluiten.

    Hopelijk ben je wijzer geworden met alle bovenstaande instructies. Misschien ben je wel zo enthousiast geworden over de mogelijkheden dat je nu enkele leveranciers om een offerte voor zonnepanelen vraagt. Of kijk anders voor een praktijkvoorbeeld hoe deze vier stappen uitpakken. Vragen, opmerkingen? Of zie je ergens een foutje? Laat het even weten.